ขณะนี้ นานาประเทศ กำลังจับตามอง สถานการณ์ ทางการเมืองและการทูต ที่เกิดขึ้น ณ เมืองหลวงของปากีสถานอย่างใกล้ชิด การประชุมนี้ ไม่ใช่เพียงแค่ รายงานข่าวทั่วไป แต่ ทุกคำพูด ทุกกระบวนการ ของเหล่านักการทูต และ ผู้นำระดับสูง ที่เดินทางมารวมตัวกันในกรุงอิสลามาบัด กำลังเป็นตัวแปรสำคัญในการ กำหนด ว่า ราคาน้ำมันดิบโลก ห่วงโซ่อุปทานสินค้า และ ตลาดทุนระหว่างประเทศ จะขับเคลื่อนไปในทิศทางใดในอนาคตอันใกล้ สำหรับ คนรุ่นใหม่ ที่อาจจะ คิดว่า ความขัดแย้งระหว่างอิหร่านและสหรัฐอเมริกาเป็น สิ่งที่ไม่ส่งผลกระทบ ขอบอกตรงๆ เลยว่า ไม่ใช่แบบนั้นเลย ตราบใดที่ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งถือเป็น เส้นเลือดใหญ่ ในการขนส่งน้ำมันดิบเกือบ 20% ของโลก ยังคงเผชิญกับ การปิดกั้น ทุกสิ่งทุกอย่าง ตั้งแต่ ต้นทุนน้ำมันที่ปั๊ม ราคาสินค้าอุปโภคบริโภค ไปจนถึง ต้นทุนการดำเนินธุรกิจ ของผู้ประกอบการไทย ย่อมหลีกเลี่ยงผลกระทบไม่ได้อย่างแน่นอน
เพื่อความเข้าใจที่ชัดเจน ต้องศึกษา ฉากทัศน์ ที่เกิดขึ้นในช่วงต้นปี ซึ่งเป็นชนวนเหตุ โดยชนวนเหตุสำคัญ เริ่มต้นขึ้นจากการเปิดฉากโจมตีทางอากาศ อย่างรุนแรง ต่อประเทศอิหร่าน ซึ่งมุ่งเป้าไปที่ โครงสร้างพื้นฐานทางทหาร โครงการนิวเคลียร์ และระบบขีปนาวุธ นำไปสู่ความสูญเสีย ต่อบุคคลระดับสูง ส่งผลให้ ทางฝั่งอิหร่านได้ทำการ ตอบโต้ ด้วยการส่งจรวดและโดรนโจมตี ฐานทัพและพันธมิตร และที่สำคัญที่สุดคือการประกาศ ปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นการตัดเส้นเลือดใหญ่ ของตลาดพลังงานโลก ในทันที
หลังจากที่สถานการณ์ความตึงเครียด ดำเนินมาเป็นระยะเวลาหนึ่ง ทางด้าน ปากีสถานก็ได้ก้าวเข้ามา แสดงบทบาท เป็นตัวกลางไกล่เกลี่ย อันเป็นที่ยอมรับ จนกระทั่งสามารถ บรรลุข้อตกลง มาตรการหยุดยิงชั่วคราว เพื่อเป็นจุดเริ่มต้น นำไปสู่กระบวนการเจรจาโต๊ะกลม ครั้งแรก ในกรุงอิสลามาบัด ซึ่งแม้ว่าจะใช้เวลา หลายสิบชั่วโมง แต่ ผลลัพธ์ที่ได้ ก็ยังไม่สามารถ เกิดข้อสรุปที่ลงตัว
สำหรับการพบปะ รอบแรกที่เมืองหลวงของปากีสถาน เป็นศูนย์รวมของ คณะผู้แทนระดับสูงและผู้เชี่ยวชาญ จากวอชิงตันและเตหะราน โดยทางฝั่งสหรัฐฯ ได้ส่งทีมงาน จำนวนมาก ที่นำโดยผู้บริหารระดับสูงและทูตพิเศษ ในส่วนของ คณะผู้แทนของอิหร่านก็ประกอบด้วย นักการทูตและผู้เชี่ยวชาญระดับสูง แต่ถึงกระนั้น ประเด็นหลักที่ทำให้การหารือ ไม่สามารถเดินหน้าต่อได้ มีอยู่สองประเด็นใหญ่ ที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมลดละ คือ:
ความล้มเหลว ในการเจรจารอบดังกล่าว ชี้ให้เห็น ช่องว่างทางความคิด ที่ยังคงห่างไกล แม้ว่าจะมีรายงานข่าวว่าทั้งสองฝ่าย มีความเป็นไปได้ที่จะ บรรลุข้อตกลงในบางหัวข้อแล้วก็ตาม แต่ด้วยเงื่อนไข ที่ซับซ้อน ทำให้โต๊ะเจรจาในรอบแรก ต้องปิดฉากลงโดยไม่มีข้อสรุป
สำหรับสถานการณ์ ช่วงเวลาต่อมา ความตึงเครียดกลับ ทวีความซับซ้อนและ น่าติดตามมากยิ่งขึ้น มีรายงานว่ารัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน ได้ก้าวเข้าสู่ พื้นที่เจรจาในปากีสถาน ทว่าในขณะเดียวกัน จากทางโฆษกอย่างเป็นทางการ ที่ระบุว่า ยังไม่มีกำหนดการที่จะประชุม โดยตรง กับทางคณะผู้แทนจากประเทศสหรัฐอเมริกา ขณะที่ ทำเนียบขาวเองก็ได้ออกแถลงการณ์ว่า ผู้แทนระดับสูง มีความพร้อมที่จะเดินทางไป พิจารณาเงื่อนไข แต่สิ่งที่ไม่คาดคิดก็เกิดขึ้น
ประธานาธิบดี ได้ประกาศยกเลิก ภารกิจการทูต อย่างกะทันหัน โดยให้เหตุผลหลักว่า ข้อเสนอและเอกสารที่ได้รับจากฝั่งตรงข้าม ยังขาดความชัดเจน และไม่คุ้มค่ากับการเดินทางระยะไกล และได้เสนอให้ใช้ระบบ การสื่อสารผ่านช่องทางโทรศัพท์ และการทูตทางอ้อมแทน การตัดสินใจดังกล่าว เกิดขึ้นท่ามกลางรายงานข่าวว่า คณะผู้แทนของอีกฝ่าย เดินทางกลับจาก เมืองหลวงปากีสถานไปแล้ว ทำให้โต๊ะเจรจาในรอบนี้ ต้องสิ้นสุดลง กลายเป็นเพียงโต๊ะที่ว่างเปล่า
เพื่อให้นักลงทุนได้ตระหนัก ถึงความสำคัญอันยิ่งใหญ่ของพื้นที่แห่งนี้ เราจำเป็นต้องวิเคราะห์ ลักษณะทางภูมิศาสตร์และบทบาทของ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นพื้นที่ทางทะเล ที่มีความกว้างเพียงไม่กี่สิบกิโลเมตร ในจุดที่แคบที่สุด แต่ทำหน้าที่เป็น เส้นทางหลัก ของพลังงานน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ สู่ภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก คิดเป็นสัดส่วนมหาศาล จากสถิติ การค้าพลังงานทั่วโลก ประเทศในแถบเอเชียและยุโรป ต่างต้องพึ่งพา เส้นทางคมนาคมนี้ ในการคมนาคมขนส่ง
ในช่วงที่เกิด วิกฤตการณ์ปิดล้อมทางทะเล รวมถึงการสกัดกั้น สถานการณ์ตึงเครียด ก็ยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น เมื่อมีการตรวจพบการวางทุ่นระเบิด ซึ่งทางหน่วยงานความมั่นคง ได้ประเมินว่า กระบวนการในการเคลียร์พื้นที่และการกู้ภัย ไม่ใช่เรื่องที่จะทำได้ในระยะเวลาอันสั้น อันส่งผลให้ ต่อให้ทั้งสองฝ่ายสามารถ จับมือกันได้ ในวันนี้ การคมนาคมขนส่งทางทะเล ให้กลับมา สมบูรณ์ 100% จำเป็นต้องใช้เวลาและงบประมาณมหาศาล
ภายใต้ วิกฤตการณ์ที่ซับซ้อนนี้ ปัจจัยที่มองข้ามไม่ได้ คือความพยายามของประเทศปากีสถาน ในการทำหน้าที่ แม้ว่าที่ผ่านมาปากีสถาน อาจไม่ใช่ ผู้ไกล่เกลี่ยหลักในเวทีการเมืองระดับโลก ทว่าในสถานการณ์ปัจจุบัน ผู้มีอำนาจในประเทศ สามารถรักษาความสัมพันธ์และ กลไกการเจรจา กับทั้งทางฝั่งวอชิงตันและเตหะราน อย่างเหนียวแน่น
ความพยายามดังกล่าว ถูกเรียกว่า "กระบวนการอิสลามาบัด" ซึ่งมุ่งหวังที่จะ เปลี่ยนการหารือแบบเฉพาะกิจ ให้พัฒนาไปสู่ กรอบความร่วมมือและการทูตในระยะยาว ซึ่งถือเป็นเรื่องที่มีความสำคัญ เพราะมันหมายความว่า แม้จะเกิดความล้มเหลวในระยะสั้น แต่ช่องทางในการติดต่อและ นโยบายต่างประเทศสหรัฐ แนวทางในการแก้ปัญหา พลังงาน ยังคงเปิดกว้างอยู่เสมอ ซึ่งเหล่านักลงทุนและ ภาคธุรกิจทั่วโลก จำเป็นต้องเฝ้าระวัง อย่างใกล้ชิดต่อไป